Γράφει ο Παρατηρητής
Το ελληνικό πολιτικό σκηνικό βρίσκεται ξανά σε φάση αναδιάταξης. Η συζήτηση για το ενδεχόμενο δημιουργίας νέων κομμάτων από τον Αλέξη Τσίπρα και τον Αντώνη Σαμαρά αναζωπύρωσε το ενδιαφέρον για τη δυνατότητα αλλαγής των συσχετισμών στο πολιτικό φάσμα. Αν και καμία από τις δύο κινήσεις δεν έχει ακόμη υλοποιηθεί θεσμικά, το κλίμα δείχνει πως μεγάλο μέρος της κοινωνίας παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις.
Δημοσκοπήσεις: Ένα εργαλείο που δεν αρκεί
Οι περισσότεροι πολίτες αντιμετωπίζουν πλέον τις δημοσκοπήσεις με επιφύλαξη, καθώς η αξιοπιστία τους έχει δεχτεί σοβαρό πλήγμα τα τελευταία χρόνια. Εργαλεία που άλλοτε λειτουργούσαν ως μέτρηση τάσεων, σήμερα συχνά θεωρούνται μέρος της πολιτικής αντιπαράθεσης, γεγονός που μειώνει τη χρησιμότητά τους ως αντικειμενικού δείκτη.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν αποτυπώνουν καθόλου τάσεις — αλλά ότι η πραγματική εικόνα βρίσκεται πιο κοντά στις κοινωνικές διεργασίες, στις πολιτικές μετακινήσεις και στην καθημερινή συζήτηση των πολιτών, παρά στα γραφήματα.
Το πεδίο της Κεντροαριστεράς και το ενδεχόμενο κόμμα Τσίπρα
Ο χώρος της Κεντροαριστεράς βρίσκεται σε μια από τις πιο ρευστές περιόδους των τελευταίων 15 ετών.
Προς το παρόν:
- μεγάλο μέρος των προοδευτικών ψηφοφόρων είναι αποστασιοποιημένο,
- το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχουν καταφέρει να εκφράσουν ενιαία τα κοινωνικά στρώματα που παραδοσιακά ανήκαν σε αυτό το μπλοκ,
- υπάρχει εμφανής ανάγκη για νέο αφήγημα και προγραμματική επανεκκίνηση.
Σε αυτό το περιβάλλον, ένα ενδεχόμενο κόμμα υπό τον Αλέξη Τσίπρα φαίνεται ότι θα μπορούσε να απευθυνθεί σε ένα ευρύτερο ακροατήριο, ιδιαίτερα σε όσους αισθάνονται πολιτικά «ορφανοί». Η προοπτική επιτυχίας, ωστόσο, θα εξαρτηθεί αποκλειστικά από το αν το εγχείρημα θα παρουσιαστεί ως πραγματικά νέο και όχι ως ανακύκλωση του παλιού.
Η Κεντροδεξιά και το σενάριο κόμματος Σαμαρά
Στην Κεντροδεξιά, το τοπίο φαίνεται πιο κλειστό. Η Νέα Δημοκρατία διατηρεί ισχυρή βάση στήριξης και καλύπτει μεγάλο μέρος του δεξιού χώρου.
Ο Αντώνης Σαμαράς διαθέτει πολιτική εμπειρία και ένα σταθερό, αν και περιορισμένο, ακροατήριο. Ωστόσο, η προοπτική ενός νέου κόμματος στον χώρο δεξιότερα της ΝΔ συναντά αντικειμενικές δυσκολίες:
- υπάρχει ήδη πληθώρα σχημάτων που καλύπτουν το πιο συντηρητικό ή πατριωτικό κοινό,
- η δεξαμενή ψηφοφόρων είναι μικρότερη,
- ο κατακερματισμός καθιστά δύσκολη τη δημιουργία ισχυρής αυτόνομης δύναμης.
Ένα κόμμα Σαμαρά θα μπορούσε να δημιουργήσει πολιτική πίεση ή να επηρεάσει συσχετισμούς, αλλά δεν είναι βέβαιο ότι θα μπορούσε να πετύχει μαζική εκλογική διείσδυση.
Το πραγματικό διακύβευμα: Η ανάγκη για νέο πολιτικό λόγο
Πέρα από πρόσωπα και ονόματα, αυτό που λείπει σήμερα είναι ο πολιτικός λόγος που να απαντά στα σύγχρονα ζητήματα:
- κόστος ζωής,
- κρατική αποτελεσματικότητα,
- πραγματική ανάπτυξη και εργασία,
- διαφάνεια,
- κοινωνική συνοχή,
- δικαιοσύνη,
- δημοκρατική λειτουργία.
Η κοινωνία δεν δείχνει απαραίτητα να ψάχνει «νέο αρχηγό». Δείχνει να ψάχνει νέο περιεχόμενο και καθαρές λύσεις.
Ρευστότητα και νέες ισορροπίες
Το ελληνικό πολιτικό σύστημα έχει αλλάξει πολλές φορές μέσα σε μια δεκαετία — και μπορεί να αλλάξει ξανά. Η πιθανότητα δημιουργίας νέων κομμάτων είναι υπαρκτή και τα επόμενα βήματα τόσο του Τσίπρα όσο και του Σαμαρά θα καθορίσουν αν οι κινήσεις αυτές θα έχουν τον χαρακτήρα συγκυριακού εγχειρήματος ή θα μετατραπούν σε παράγοντες του πολιτικού παιχνιδιού.
Σε κάθε περίπτωση, οι εξελίξεις δείχνουν ότι οι πολίτες αναζητούν νέες πολιτικές επιλογές και ότι το πολιτικό σύστημα βρίσκεται μπροστά σε μία ακόμη περίοδο έντονων ανακατατάξεων.
