Τα τελευταία χρόνια έχει αυξηθεί ένα νέο είδος ηλεκτρονικής απάτης: ψεύτικες «δημοσιογραφικές συνεντεύξεις» στις οποίες εμφανίζονται γνωστά πρόσωπα να προωθούν δήθεν επαναστατικά προϊόντα. Πολιτικοί, γιατροί, δημοσιογράφοι και celebrities χρησιμοποιούνται εν αγνοία τους, ώστε μια διαφήμιση να αποκτήσει αξιοπιστία και να πείσει ανυποψίαστους πολίτες.
Οι απατεώνες δημιουργούν ιστοσελίδες που μοιάζουν με γνωστά ενημερωτικά μέσα και παρουσιάζουν μια υποτιθέμενη είδηση. Με τίτλους όπως «ο γνωστός γιατρός αποκαλύπτει το μυστικό που άλλαξε τη ζωή χιλιάδων ανθρώπων» ή «η νέα ανακάλυψη που οι μεγάλες εταιρείες θέλουν να κρύψουν», να οδηγήσουν τους χρήστες σε ιστοσελίδες απάτης, όπου παρουσιάζονται ανύπαρκτα ή παραπλανητικά προϊόντα με στόχο την απόσπαση χρημάτων και προσωπικών στοιχείων.
Σε πολλές περιπτώσεις χρησιμοποιούνται τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης (deepfake), με τις οποίες δημιουργούνται ψεύτικα βίντεο ή αλλοιωμένες φωνές. Έτσι ο θεατής μπορεί να πιστέψει ότι ένα δημόσιο πρόσωπο πραγματικά συστήνει ένα προϊόν, ενώ στην πραγματικότητα ουδέποτε το έκανε.
Τα σημάδια που πρέπει να μας προβληματίσουν
Οι καταναλωτές πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί όταν βλέπουν:
- προϊόντα που υπόσχονται «θαυματουργές» θεραπείες,
- θεαματικά αποτελέσματα μέσα σε λίγες ημέρες,
- δήθεν μυστικές ανακαλύψεις που «δεν θέλουν να γνωρίζει ο κόσμος»,
- τεράστιες εκπτώσεις με χρονικό περιορισμό,
- μαρτυρίες ανθρώπων χωρίς πραγματικά στοιχεία.
Ένα ακόμη συνηθισμένο κόλπο είναι η χρήση ψεύτικων σχολίων και αξιολογήσεων. Οι απατεώνες δημιουργούν δεκάδες θετικές κριτικές για να δώσουν την εικόνα ότι το προϊόν έχει μεγάλη επιτυχία.
Η μεγαλύτερη παγίδα είναι η εμπιστοσύνη
Οι επιτήδειοι γνωρίζουν ότι οι άνθρωποι εμπιστεύονται πρόσωπα με κύρος. Για αυτό χρησιμοποιούν πρόσωπα που ο κόσμος αναγνωρίζει και σέβεται. Η εικόνα ενός γνωστού γιατρού ή μιας τηλεοπτικής προσωπικότητας μπορεί να λειτουργήσει ως «εγγύηση», ακόμη και όταν πρόκειται για κατασκευασμένη απάτη.
Πριν από οποιαδήποτε αγορά, ο καταναλωτής πρέπει να ελέγχει την εταιρεία, να αναζητά ανεξάρτητες πληροφορίες και να μην δίνει προσωπικά στοιχεία ή στοιχεία τραπεζικής κάρτας σε άγνωστες ιστοσελίδες.
Στο διαδίκτυο η εικόνα και η φωνή μπορούν πλέον να παραποιηθούν εύκολα. Η καλύτερη προστασία είναι η ενημέρωση και η καχυποψία απέναντι σε κάθε υπόσχεση που μοιάζει υπερβολικά καλή για να είναι αληθινή.
