- Λεπτομέρειες
- Εμφανίσεις: 677
Ο κόσμος εισέρχεται σε περίοδο βαθιάς γεωπολιτικής αναδιάταξης. Πόλεμοι, ενεργειακές συγκρούσεις, κλιματική κρίση και η σύγκρουση των μεγάλων δυνάμεων δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα που επηρεάζει άμεσα τις κοινωνίες, τις οικονομίες και τη διεθνή σταθερότητα.
Ουκρανία: Πόλεμος φθοράς και ευρωπαϊκό αδιέξοδο
Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει μετατραπεί σε σύγκρουση μακράς φθοράς. Καμία από τις δύο πλευρές δεν δείχνει ικανή να επιτύχει καθοριστική νίκη, ενώ η στρατιωτική και οικονομική αιμορραγία βαθαίνει.
Η Ρωσία αντέχει τις κυρώσεις μέσω εναλλακτικών εμπορικών δικτύων, ενώ η Ουκρανία εξαρτάται ολοένα και περισσότερο από τη δυτική στρατιωτική βοήθεια.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται σε στρατηγικό δίλημμα:
στήριξη χωρίς τέλος ή αναζήτηση πολιτικής λύσης με υψηλό πολιτικό κόστος. Οι κοινωνίες της Ευρώπης πιέζονται από ακρίβεια, ενεργειακή αστάθεια και κόπωση, γεγονός που επηρεάζει άμεσα την εσωτερική πολιτική σκηνή πολλών χωρών.
Γάζα – Μέση Ανατολή: Ανθρωπιστική κατάρρευση και κίνδυνος γενικευμένης σύρραξης
Η κατάσταση στη Γάζα αποτελεί μια από τις σοβαρότερες ανθρωπιστικές κρίσεις της σύγχρονης εποχής. Χιλιάδες άμαχοι, καταστροφή υποδομών και αποκλεισμός βασικών αγαθών συνθέτουν ένα σκηνικό απόλυτης ασφυξίας.
Το πρόβλημα όμως δεν είναι μόνο ανθρωπιστικό.
Η σύγκρουση λειτουργεί ως πυροκροτητής για ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, με εμπλοκή περιφερειακών και διεθνών παικτών. Η αδυναμία της διεθνούς κοινότητας να επιβάλει εκεχειρία αποκαλύπτει τα όρια της παγκόσμιας διπλωματίας και ενισχύει την αίσθηση διεθνούς ανομίας.
Κλιματική αλλαγή: Η παγκόσμια κρίση που ξεπερνά τους πολέμους
Η κλιματική αλλαγή εξελίσσεται σε υπαρξιακή απειλή.
Ακραία καιρικά φαινόμενα, καταστροφικές πυρκαγιές, πλημμύρες και λιώσιμο των πολικών πάγων δεν είναι πια εξαιρέσεις αλλά κανονικότητα.
Οι επιπτώσεις είναι πολιτικές και οικονομικές:
- αύξηση τιμών τροφίμων
- μεταναστευτικές πιέσεις
- κατάρρευση αγροτικών οικονομιών
- κοινωνικές ανισότητες
Παρά τις διεθνείς συνόδους, οι μεγάλες δυνάμεις συνεχίζουν να θέτουν την οικονομία και την ισχύ πάνω από την περιβαλλοντική επιβίωση, καθυστερώντας κρίσιμες αποφάσεις.
Η άνοδος της Κίνας: Ο νέος παγκόσμιος ανταγωνισμός
Η Κίνα δεν κρύβει πλέον τη φιλοδοξία της να διαμορφώσει έναν πολυπολικό κόσμο. Επενδύει μαζικά στην τεχνολογία, στην τεχνητή νοημοσύνη, στις στρατιωτικές δυνατότητες και στις παγκόσμιες εμπορικές οδούς.
Ο ανταγωνισμός με τις Ηνωμένες Πολιτείες δεν περιορίζεται στο εμπόριο.
Επεκτείνεται:
- στη γεωπολιτική επιρροή
- στον έλεγχο κρίσιμων πρώτων υλών
- στην ψηφιακή κυριαρχία
Η Ευρώπη βρίσκεται «ανάμεσα» στις δύο υπερδυνάμεις, προσπαθώντας να διατηρήσει στρατηγική αυτονομία χωρίς να διαθέτει ενιαία πολιτική βούληση.
Συμπέρασμα: Ένας κόσμος χωρίς σταθερά σημεία
Οι διεθνείς εξελίξεις δείχνουν ότι η εποχή της σχετικής σταθερότητας έχει τελειώσει. Οι παλιές ισορροπίες καταρρέουν και νέες δεν έχουν ακόμη διαμορφωθεί.
Σε αυτό το περιβάλλον, οι κοινωνίες καλούνται να αντέξουν αλλεπάλληλες κρίσεις, ενώ οι πολιτικές ηγεσίες δοκιμάζονται καθημερινά.
Ο κόσμος αλλάζει — και αλλάζει βίαια.
- Λεπτομέρειες
- Εμφανίσεις: 534
Ο πόλεμος στο Σουδάν δεν είναι μια μακρινή αφρικανική σύγκρουση. Είναι μέρος ενός ευρύτερου γεωπολιτικού τόξου που ξεκινά από τον Νείλο, περνά από την Ερυθρά Θάλασσα και καταλήγει στην Ανατολική Μεσόγειο. Και αυτό το τόξο επηρεάζει άμεσα και την Ελλάδα.
Στο Σουδάν συγκρούονται δύο κόσμοι: από τη μία το κράτος και οι θεσμοί, από την άλλη οι παραστρατιωτικοί, ο χρυσός και η ιδιωτικοποίηση της βίας. Το αποτέλεσμα αυτής της σύγκρουσης δεν αφορά μόνο το Χαρτούμ. Καθορίζει τη σταθερότητα ολόκληρης της Βορειοανατολικής Αφρικής.
Η Αίγυπτος έχει επιλέξει ξεκάθαρα πλευρά. Στηρίζει την κρατική υπόσταση του Σουδάν γιατί για το Κάιρο το ζήτημα δεν είναι ιδεολογικό αλλά υπαρξιακό. Ο Νείλος, η ασφάλεια των συνόρων και η αποτροπή ενός νέου αποτυχημένου κράτους στα νότια είναι ζητήματα ζωής και θανάτου. Γι’ αυτό η Αίγυπτος λειτουργεί σήμερα ως βασικός πυλώνας σταθερότητας στην περιοχή.
Η αποσταθεροποίηση του Σουδάν επηρεάζει άμεσα την Ερυθρά Θάλασσα, έναν κρίσιμο θαλάσσιο διάδρομο για το παγκόσμιο εμπόριο και τη ναυτιλία – και κατ’ επέκταση για την Ελλάδα, που διαθέτει έναν από τους ισχυρότερους ναυτιλιακούς στόλους στον κόσμο. Παράλληλα, το χάος γεννά νέες μεταναστευτικές πιέσεις μέσω Λιβύης, με τελικό αποδέκτη την Ευρώπη και πρώτη γραμμή το Αιγαίο.
Για την Ελλάδα, η εικόνα είναι καθαρή. Η χώρα μας δεν έχει συμφέρον στο χάος. Η σταθερότητα στη Βορειοανατολική Αφρική, η ενίσχυση κρατικών δομών και η στήριξη της Αιγύπτου ως περιφερειακής δύναμης συνδέονται άμεσα με τα ελληνικά συμφέροντα: ασφάλεια, ναυτιλία, ενέργεια και μεταναστευτικό.
Το Σουδάν δεν είναι μακριά. Είναι ένας κρίκος της ίδιας αλυσίδας που φτάνει μέχρι την Ανατολική Μεσόγειο.
- Λεπτομέρειες
- Εμφανίσεις: 524
Η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στο προσκήνιο της παγκόσμιας ισχύος επιταχύνει μια βαθιά γεωπολιτική μετατόπιση, με την Ευρώπη να εμφανίζεται αμήχανη, διχασμένη και χωρίς σαφή στρατηγική. Η επιδίωξη της Ουάσιγκτον να επαναχαράξει μια καθαρά αμερικανική σφαίρα επιρροής φέρνει την Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμέτωπη με τις ίδιες της τις εξαρτήσεις – πολιτικές, στρατιωτικές και οικονομικές.
Η αμερικανική στρατιωτική παρέμβαση στη Βενεζουέλα και οι ωμές απειλές Τραμπ για προσάρτηση της Γροιλανδίας λειτούργησαν ως καμπανάκι. Όχι μόνο για τη συνοχή της διατλαντικής συμμαχίας, αλλά και για την αξιοπιστία της ΕΕ ως υπερασπιστή του διεθνούς δικαίου. Η μέχρι στιγμής στάση των Βρυξελλών χαρακτηρίζεται περισσότερο από σιωπή και υπεκφυγές παρά από ξεκάθαρες απαντήσεις.
Η κοινή δήλωση των περισσότερων κρατών-μελών μετά την απομάκρυνση Μαδούρο απέφυγε κάθε σαφή καταδίκη της αμερικανικής επέμβασης, παρά τις σοβαρές ενστάσεις διεθνολόγων περί παραβίασης της εθνικής κυριαρχίας. Οι ευρωπαϊκές ηγεσίες κινήθηκαν σε διαφορετικές κατευθύνσεις: από τη «νομική πολυπλοκότητα» που επικαλέστηκε το Βερολίνο, έως την πλήρη νομιμοποίηση της επέμβασης από τη Ρώμη. Μοναδική εξαίρεση αποτέλεσε η Ισπανία, με τον Πέδρο Σάντσεθ να μιλά ανοιχτά για παραβίαση του διεθνούς δικαίου.
Στο παρασκήνιο, Ευρωπαίοι διπλωμάτες παραδέχονται ότι η σύγκρουση με τον Τραμπ θεωρείται πολιτικά επικίνδυνη, ειδικά τη στιγμή που η ΕΕ αναζητά αμερικανικές εγγυήσεις για την Ουκρανία. Το αποτέλεσμα είναι μια πολιτική χαμηλών τόνων, ακόμη και μπροστά σε θύματα αμάχων και σε δηλώσεις περί εκμετάλλευσης των φυσικών πόρων της Βενεζουέλας.
Στην υπόθεση της Γροιλανδίας, οι αντιδράσεις ήταν πιο έντονες σε επίπεδο ρητορικής, καθώς πρόκειται για ζήτημα άμεσης ευρωπαϊκής κυριαρχίας. Παρ’ όλα αυτά, πίσω από τις δηλώσεις στήριξης προς τη Δανία, απουσιάζει κάθε συγκεκριμένη δέσμευση για πολιτικά, οικονομικά ή στρατιωτικά αντίμετρα. Ακόμη και το αν η Γροιλανδία θα καλυπτόταν από ρήτρες αμοιβαίας άμυνας παραμένει θολό.
Η ΕΕ φαίνεται παγιδευμένη ανάμεσα στις εσωτερικές της αντιφάσεις και στον φόβο μιας ανοιχτής σύγκρουσης με έναν απρόβλεπτο Λευκό Οίκο. Έτσι, καταφεύγει ξανά στη γνωστή, ασφαλή φόρμουλα: οι ΗΠΑ παραμένουν «στρατηγικός εταίρος» και η συνεργασία συνεχίζεται «όπου υπάρχουν κοινά συμφέροντα».
Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν αυτή η στάση συνιστά ρεαλισμό ή απλώς παραδοχή αδυναμίας, σε έναν κόσμο που αλλάζει με ταχύτητα και χωρίς να περιμένει την Ευρώπη να αποφασίσει ποιον ρόλο θέλει να παίξει.
#Βενεζουέλα #Γροιλανδία #Τραμπ
