Από την Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή μέχρι την Αιθιοπία και την Υεμένη, οι πολεμικές συγκρούσεις πολλαπλασιάζονται. Το μεγαλύτερο ερώτημα είναι αν η ανθρωπότητα μπορεί να αποτρέψει μια γενικευμένη κρίση.
Ο κόσμος μοιάζει να εισέρχεται σε μια περίοδο παρατεταμένης αστάθειας, με πολέμους, περιφερειακές αντιπαραθέσεις και ανταγωνισμούς μεγάλων δυνάμεων να διαμορφώνουν ένα ολοένα πιο επικίνδυνο διεθνές περιβάλλον.
Η ανησυχία δεν αφορά πλέον μόνο τις συγκρούσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη, αλλά και το ενδεχόμενο να συνδεθούν μεταξύ τους, παρασύροντας περισσότερες χώρες σε μια αλυσίδα στρατιωτικών και οικονομικών αντιδράσεων.
Η Ουκρανία και η αδυναμία τερματισμού του πολέμου
Ο πόλεμος μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας συνεχίζεται, με επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις, στρατιωτικούς στόχους και κατοικημένες περιοχές. Οι διπλωματικές προσπάθειες δεν έχουν οδηγήσει σε μια σταθερή ειρηνευτική συμφωνία, ενώ η σύγκρουση εξακολουθεί να επιβαρύνει την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Ο κίνδυνος δεν περιορίζεται στα δύο εμπόλεμα κράτη. Ένα σοβαρό επεισόδιο μεταξύ Ρωσίας και χώρας του ΝΑΤΟ θα μπορούσε να προκαλέσει πολύ ευρύτερη αντιπαράθεση.
Αιθιοπία και Ερυθραία στο χείλος νέας σύγκρουσης
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η αναζωπύρωση των συγκρούσεων στην περιοχή Τιγκράι της Αιθιοπίας και η ένταση με τη γειτονική Ερυθραία. Οι στρατιωτικές κινήσεις και οι αλληλοκατηγορίες ενισχύουν τους φόβους για μια νέα περιφερειακή σύγκρουση στο Κέρας της Αφρικής.
Η περιοχή έχει στρατηγική σημασία λόγω της πρόσβασης στην Ερυθρά Θάλασσα και των θαλάσσιων εμπορικών διαδρομών. Εάν η αντιπαράθεση επεκταθεί, οι συνέπειες μπορεί να ξεπεράσουν τα σύνορα των δύο χωρών.
Οι Χούθι και η απειλή στην Ερυθρά Θάλασσα
Στην Υεμένη, οι συγκρούσεις μεταξύ των Χούθι και των δυνάμεων της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης έχουν αναζωπυρωθεί. Η αντιπαράθεση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία εξαιτίας της στρατηγικής θέσης της χώρας, κοντά στο στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ, από όπου διέρχεται σημαντικό μέρος του διεθνούς εμπορίου.
Μια παρατεταμένη κρίση στην περιοχή μπορεί να επηρεάσει τις θαλάσσιες μεταφορές, να αυξήσει το κόστος των εμπορευμάτων και να εντείνει τις πιέσεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Μέση Ανατολή και άλλες εστίες αστάθειας
Η Μέση Ανατολή παραμένει πεδίο πολλαπλών αντιπαραθέσεων, με το Ισραήλ, το Ιράν, τον Λίβανο και τις ένοπλες οργανώσεις της περιοχής να αποτελούν παράγοντες μιας εξαιρετικά σύνθετης κατάστασης.
Την ίδια ώρα, στο Σουδάν συνεχίζεται η ανθρωπιστική καταστροφή, ενώ συγκρούσεις και ένοπλες εξεγέρσεις ταλανίζουν χώρες της Αφρικής και της Ασίας. Οι εντάσεις γύρω από την Ταϊβάν και στην κορεατική χερσόνησο υπενθυμίζουν ότι και σε άλλα σημεία του πλανήτη υπάρχουν εστίες που θα μπορούσαν να προκαλέσουν διεθνή κρίση.
Πού οδηγείται τελικά ο κόσμος;
Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με βεβαιότητα εάν οι σημερινές συγκρούσεις θα οδηγήσουν σε μια γενικευμένη πολεμική αναμέτρηση. Είναι, όμως, σαφές ότι η ταυτόχρονη παρουσία τόσων κρίσεων αυξάνει τον κίνδυνο λανθασμένων υπολογισμών και ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης.
Και ενώ οι κυβερνήσεις υπολογίζουν στρατιωτικές ισορροπίες, γεωπολιτικά συμφέροντα και ενεργειακές διαδρομές, οι πολίτες πληρώνουν το τίμημα με ανθρώπινες απώλειες, προσφυγιά, ακρίβεια και ανασφάλεια.
Η άνοδος του πετρελαίου είναι μόνο μία από τις συνέπειες αυτής της αβεβαιότητας. Πίσω της βρίσκονται οι διαταραχές στην οικονομία, το αυξημένο κόστος ζωής και ο φόβος ότι μια νέα σύγκρουση μπορεί να ανατρέψει όσα θεωρούσαμε δεδομένα.
Το ερώτημα δεν είναι αν ο κόσμος αντιμετωπίζει κινδύνους. Αυτό είναι ήδη εμφανές. Το ερώτημα είναι αν οι ισχυροί του πλανήτη θα επιλέξουν τη διπλωματία πριν οι περιφερειακοί πόλεμοι μετατραπούν σε μια κρίση πολύ μεγαλύτερη από εκείνες που μπορούν να ελέγξουν.
